به گزارش اتاق خبر ۱۰۰ استارتاپ، دهمین رویداد کارآفرینان بزرگ ایران با حضور علی شریعتی مقدم، بنیانگذار شرکت نوین زعفران، رئیس کمیسیون کسب و کارهای دانشبنیان و اقتصاد دیجیتال اتاق خراسان رضوی، رضا زمانی نویسنده کتاب نامهای به فرزندم، مشاور و مدرس کارآفرینی و جمعی از بازیگران زیستبوم نوآوری و فناوری ایران با موضوع انتقال تجربه و رموز موفقیت شنبه ۴ شهریور در باغ بهشت برگزار شد.
شریعتی مقدم در خانوادهای فرهنگی و کارآفرین در کاشمر به دنیا آمده است. پدرش را در ۹ سالگی از دست داده است و در ۱۱ سالگی کتابخانهای عمومی در کاشمر از کتابهای به جامانده پدرش، که فردی فرهنگی بود، تاسیس کرد. در مقطع پنجم ابتدایی دانشآموز ممتاز کاشمر شده که این دستاورد تاثیر بهسزایی در شخصیت شریعی مقدم داشته است. وی پس از فارغالتحصیلی از رشته برق قدرت دانشگاه تکنولوژی تهران برای ادامه تحصیل به ژاپن رفت.
بنیانگذار نوین زعفران در دهمین رویداد کارآفرینان بزرگ ایران بیان کرد: فعالیت کارآفرینی را از دوم دبیرستان شروع کردم. مادرم قطعه زمینی یک هکتاری به هر یک از فرزندانش داد و تصمیم گرفتم که در آن زعفران کشت کنم. زعفران دیرتر از شهرهای دیگر خراسان رضوی وارد کاشمر شد. در یک سمینار با روش اروپایی فرآوری زعفران آشنا شدم که باعث افزایش کیفیت زعفران میشد. بنابراین از این روش نوین در کشت زعفران استفاده کردم.
نوآوری در کشت زعفران
وی افزود: رشد زعفران در سال و دوم کم است و از سال سوم خوب میشود. در کنار کشت و پرورش زعفران، روی فروش آن به شکل خردهفروشی نیز کار میکردم و به دنبال روشی نوین برای عرضه زعفران بودم. جالب است بدانید که یک نمکدان نقطه عطف کار من شد، این نمکدان جنسی شفاف و شمایلی انسانی داشت و وقتی زعفران را داخل آن ریختم جلوه بسیار چمشگیری پیدا کرد. مشتریان از این نوآوری استقبال زیادی کردند و فهمیدم که راه درست همین است.
شریعتی مقدم با اشاره به این که روش کشت سنتی زعفران حجم محصول را کاهش میدهد، عنوان کرد: روش نوین کشاورزی زعفران را میان کشاورزان زعفران رواج دادم. در حوزه زعفران صادرکنندهای وجود نداشت و درواقع بازرگان در این حوزه فعال بودند. تصمیم گرفتم رویکرد تحولگرایانهای را در پیش بگیرم و به همین دلیل نیز اسم شرکت را نوین زعفران گذاشتم تا اهداف نوآورانه همواره در نظر بگیرم.
منحصربهفرد باشید
بنیانگذار نوین زعفران اظهار کرد: شرکت در اردیبهشت سال ۱۳۷۲ به عنوان اولین شرکت تخصصی زعفران تاسیس شد. سالهای ابتدایی، سرعت رشد بسیار بالاست و کارآفرینان و صاحبان کسب و کار باید از این سرعت برای شناخته شدن و برند شدن استفاده کنند. ساختار شرکت ما همواره با نوآوری و تحول همراه بود و بنابراین اولین آزمایشگاه زعفران در ایران را نیز تاسیس کردیم. در آن سالها حتی استانداردی برای زعفران در کشور وجود نداشت بنابراین آزمایشگاهی نیز نبود.
وی افزود: برای شرکت در نمایشگاه خشکبار مردد بودم اما نه تنها از سوی برگزارکنندگان این رویداد تشویق شدم بلکه با استقبال بالای مخاطبان روبهرو شدم. یکی از توصیههای من به صاحبان کسب و کار این است که هیچکس را دستکم نگیرید. در این نمایشگاه آقایی با کت و شلوار مندرس به مراجعه کرد، شرکتهای بزرگ حاضر در نمایشگاه این شخص را تحویل نگرفته بودند.
شریعتی مقدم ادامه داد: این فرد برای شرکتی کویتی کار میکرد که در حوزه صادرات زعفران فعالیت میکردند. این آقا کارت تجاری شرکت را داد و درنهایت از ما خواست که نمونهای از محصولاتمان برای این شرکت بفرستیم. از روی کارت لوگوی شرکت را برداشتیم و روی بستهبندی محصولات زدیم و با بستهبندی شیکی به دستشان رساندیم. بلافاصله با شرکت تماس گرفتند و سفارش ۱۰ کیلو محصول را دادند.
بنیانگذار نوین زعفران بیان کرد: این سفارش را نیز طی چند روز انجام و تحویل دادیم و بعد از آن نیز بلافاصله ۶۰ کیلو سفارش دادند. این ماجرا باعث شد بفهمم که برخورد متفاوت و منحصربهفرد از راههای موفقیت است.
ورود به عرصههای بینالمللی
وی افزود: در مرحله بعدی رویدادهای مهم غذایی در دنیا را شناسایی کردیم تا در آنها شرکت کنیم و محصولاتمان را عرضه کنیم. اولین رویداد نمایشگاهی در آمریکا بود که به سختی موفق شدیم در آن غرفه بگیریم. بدین ترتیب نوین زعفران تبدیل به اولین شرکت بعد از انقلاب شد که در نمایشگاهی آمریکایی شرکت میکند. تجربه خوبی بود و مشتریان خوبی نیز جذب کردیم.
شریعتی مقدم خاطرنشان کرد: همچنین در این نمایشگاه با ایزو ۹۰۰۲ آشنا شدم که در ایران نبود، بنابراین دست به کار شدیم تا آن را ترجمه کنیم و وارد کشور کنیم. در سال ۱۳۷۳ شرکت نوین زعفران به همراه فولاد مبارکه، کروز و ساپکو ایزو ۹۰۰۲ را گرفت. تبدیل به اولین شرکت زعفران در دنیا و اولین واحد صنایع غذایی در ایران شدیم که گواهینامه ایزو ۹۰۰۲ را دارد. یکی دیگر از گواهینامههایی که در حوزه غذایی دنیا وجود داشت گواهینامه HACCP بود که هنوز به ایران نرسیده بود.
بنیانگذار نوین زعفران اظهار کرد: در همین حین نیز دولت ایران به این نتیجه رسیده بود که در حوزه خودرو نمیتواند موفق باشد و باید روی صنایع غذایی تمرکز کند. بنابراین به سراغ توسعه ساختار شرکت رفتم تا زعفران را بهتر و قویتر عرضه کنیم و گواهینامه HACCP را نیز گرفتیم.
وی افزود: گردش کاری شرکت در سال ۷۳ شتاب گرفت، صاحبان کسب و کار باید از این شتاب استفاده کنند چراکه رقبا به سرعت میتوانند به شما برسند و کارهایی که انجام دادید را کپی کنند. در حوزه زعفران رقابتهای سالمی وجود دارد اما برخی نیز به دنبال ضرر زدن هستند. در بازار زعفران اعتبار بسیار مهم است و خدشه وارد کردن به این اعتبار پیامدهای بدی به بار میآورد.
شریعتی مقدم با اشاره به این که یکی از ضعفهای زعفران این است که در دل شرکتهای خشکبار و ادویهای است، گفت: شرکتهای تخصصی زعفران در دنیا بزرگ نیستند و به همین دلیل نیز تعیینکننده، پیشرو و راهبردی وجود ندارد. نوین زعفران اولین شرکت تخصصی زعفران در خاورمیانه سیامین در دنیاست که گواهینامه HACCP را دریافت کرد.
چالشها و مشکلات
بنیانگذار نوین زعفران بیان کرد: در سال ۱۳۷۶ با چالش جدی روبهرو شدیم. زعفران به صورت خام به فروش میرسد بنابراین رقابت بر سر قیمت است. درواقع رقابت در این حوزه به شکل خطی است و اگر کار خاصی روی محصول انجام نشود، ارزش افزودهای نخواهد داشت. بنابراین به فکر صنعتی کردن کسب و کارمان افتادیم، زمینی در شهرک صنعتی طوس گرفتیم و فاز اول ساخت کارخانه را شروع کردیم. این در حالی است که زعفران در خانهها فراوری میشود.
وی افزود: در دانشگاهها نیز شروع به تحقیق و توسعه در خصوص زعفران کردیم. رقابت با شرکتهای اسپانیایی حوزه زعفران را نیز به آرامی شروع کردیم که منجر به تحریم شرکت در بازار اسپانیا شد. به عنوان صاحب کسب و کار باید به یاد داشته باشید که نمیتوان هم تامینکننده باشی و هم رقیب. بازار زعفران در دنیا بسیار کوچک است. بنابراین چند سالی درگیر تحریمهای اسپانیا، قرضهای بانکی و… شدیم که در این بین رقابت نیز بیشتر و بیشتر شد.
شریعتی مقدم اظهار کرد: فعالیت در اروپا را از سر گرفتیم. ابتدا فکر میکردیم با توجه به نیروی انسانی ارزان در ایران و بستهبندیهای زیبا میتوانیم رشد در بازار جهانی را سرعت بدهیم. نکته اینجاست که بازار زعفران در دنیا کوچک است. اقتصاد این حوزه در جهان کوچک است. ابتدا این اقتصاد باید بزرگ شود تا شرکتهای فعال در آن نیز فرصت رشد بیشتر پیدا کنند.
توصیه به جوانان
بنیانگذار نوین زعفران با بیان این که زعفران میراث کشاورزی ایران است، گفت: اگر بخواهم تجربیاتم را در چند کلمه انتقال دهم، عاشقانه، نوآورانه، مسئولانه، بینالمللی و حسابگرانه عمل کنید. عاشقانه به این معنا که با عشق کار کنید، نوآورانه به این معنا که متفاوت پیش بروید، مسئولانه به این معنا که با مسئولیت برخورد کنید، بینالمللی به این معنا که نگاه بینالمللی به کسب و کار داشته باشید، حسابگرانه به این معنا که با دقت کار کنید. رمز موفقیت در تفکر متفاوت و منحصربهفرد است.
