دستاوردی نوین در مدیریت پسماندهای صنعتی
پژوهشگران دانشگاه تهران و دانشگاه علم و صنعت ایران در یک همکاری مشترک، موفق به طراحی و توسعه فناوری بومی تصفیه کاستیک مستعمل شدند؛ پسماندی بسیار سمی و خورنده که از مهمترین چالشهای زیستمحیطی صنایع نفت، گاز و پتروشیمی محسوب میشود.
⚗️ کاستیک مستعمل؛ پسماندی خطرناک با هزینه تصفیه بالا
به گفته دکتر علی پورخلیل، عضو هیأت علمی دانشگاه تهران و مجری این طرح، کاستیک مستعمل در فرآیند شستوشوی ترکیبات اسیدی مانند سولفید هیدروژن در پالایشگاهها تولید میشود و به دلیل pH بسیار بالا و سمیت شدید، همواره تصفیه آن با پیچیدگی و هزینههای قابل توجه همراه بوده است.
🔬 طراحی فرآیند پیوسته و اقتصادی
در این پژوهش، یک فرآیند پیوسته و مقرونبهصرفه برای خنثیسازی و تصفیه این پسماند طراحی و به مرحله صنعتی رسانده شده است.
نوآوریهای کلیدی این فناوری:
✔️ حذف نیاز به تبخیر و جلوگیری از افزایش شدید شوری پساب
✔️ امکان انجام تصفیه بیولوژیکی نهایی
✔️ کاهش هزینههای عملیاتی
✔️ سازگار با الزامات زیستمحیطی
این فناوری به سطح آمادگی TRL 8 رسیده و آزمونهای عملکردی آن با نمونههای واقعی از پالایشگاههای کشور با موفقیت انجام شده است.
🏭 اجرای صنعتی در پالایشگاه آبادان
بر اساس اعلام مجری طرح، آزمایشهای عملی با استفاده از نمونههای واقعی کاستیک مستعمل از جمله در پالایشگاه آبادان انجام شده و نتایج آن مورد تأیید کارشناسان صنعتی قرار گرفته است.
در پی اجرای موفق این فناوری، تفاهمنامهای برای طراحی و احداث واحد تصفیه در مقیاس صنعتی منعقد شده است.
🌱 مزایای زیستمحیطی و اقتصادی فناوری
این فناوری زیستمحیطی بومی علاوه بر کاهش چشمگیر هزینههای مدیریت پسماند، امکان نصب و راهاندازی در محل پالایشگاه (On-site) را نیز فراهم میکند. این ویژگی، ریسک حملونقل مواد خطرناک را حذف کرده و ایمنی فرآیند را افزایش میدهد.
🚀 چشمانداز توسعه و صادرات فناوری
در گامهای بعدی، توسعه واحدهای با ظرفیت بالاتر و گسترش همکاری با سایر صنایع انرژی کشور در دستور کار قرار دارد. این دستاورد میتواند زمینهساز صادرات فناوری و خدمات مهندسی به کشورهای منطقه باشد و نمونهای موفق از همکاری دانشگاه و صنعت در حل مسائل کلان صنعتی به شمار میرود.
✅ جمعبندی
طراحی فناوری بومی تصفیه کاستیک مستعمل توسط دانشگاههای تهران و علم و صنعت، گامی مهم در مدیریت پسماندهای خطرناک صنایع انرژی است. این فناوری با رویکردی اقتصادی، زیستمحیطی و صنعتی، مسیر تازهای برای کاهش آلودگی، مدیریت بحرانهای زیستمحیطی و توسعه پایدار در صنایع نفت و گاز کشور فراهم کرده است.