مدیرعامل کارگزاری پویش البرز در یادداشتی که در اختیار پایگاه خبری بازار سرمایه ایران (سنا) قرار داده، به بررسی چرایی حجم مبنا و آثار حذف آن بر بازار سرمایه پرداخته است.
به گزارش سنا، کمال خانزاده در این یادداشت توضیح میدهد که حجم مبنا در سال ۱۳۸۲ با هدف کنترل نوسانات غیرواقعی، جلوگیری از دستکاری قیمت و ایجاد ثبات روانی در بازاری کمعمق طراحی شد؛ اما در شرایط کنونی، این ابزار به عاملی برای کاهش نقدشوندگی، ایجاد صفهای فرسایشی، قفل شدن معاملات و تأخیر در کشف قیمت واقعی سهام تبدیل شده است.
به گفته وی، با تعیین حجم مبنا برابر یک سهم، قیمت پایانی سهام سریعتر و دقیقتر بر اساس عرضه و تقاضای واقعی شکل میگیرد. این اقدام موجب کاهش صفهای خرید و فروش، افزایش تحرک معاملات و کوتاهتر شدن فرآیند کشف قیمت میشود. همچنین حذف همزمان مقررات گره معاملاتی، به سادهسازی و شفافتر شدن سازوکار معاملات بورس کمک میکند.
خانزاده تأکید میکند که افزایش نقدشوندگی، امکان مدیریت فعالتر پرتفوی، کاهش هزینههای معاملاتی و واقعیتر شدن محاسبه خالص ارزش داراییها (NAV) از مهمترین نتایج حذف حجم مبنا برای صندوقهای سرمایهگذاری و نهادهای مالی است؛ موضوعی که میتواند به افزایش اعتماد سرمایهگذاران منجر شود.
البته به گفته او، حذف حجم مبنا ممکن است در کوتاهمدت، بهویژه در سهام کوچک، موجب افزایش نوسانات قیمتی شود. از اینرو، تقویت نظارت هوشمند، جلوگیری از دستکاری قیمتها، توسعه بازارگردانی حرفهای، ارتقای شفافیت اطلاعاتی و افزایش فرهنگ سرمایهگذاری از الزامات موفقیت این اصلاح ساختاری به شمار میرود.
در جمعبندی این یادداشت آمده است که حذف حجم مبنا اقدامی شجاعانه و ضروری در مسیر مدرنسازی بازار سرمایه ایران، افزایش کارایی معاملات، همسویی با استانداردهای جهانی و تقویت نقش بورس در اقتصاد مولد است؛ اقدامی که در صورت اجرای اصلاحات مکمل، میتواند به تعمیق بازار و رفتار حرفهایتر فعالان بازار سرمایه منجر شود.