محققان دانشگاه تهران و دانشگاه فردوسی مشهد موفق شدند برای نخستین‌بار در ایران و خاورمیانه و دومین بار در جهان، مکمل آشامیدنی تخصصی برای تقویت سیستم ایمنی مخاطی طیور تولید کنند. این محصول نوآورانه که «سایتوگارد» نام دارد، با اتکا بر فناوری‌های زیستی و نانوتکنولوژی و با استفاده از ماده مؤثره سیتوکاین طراحی شده است و می‌تواند تحول مهمی در ارتقای سلامت و بهره‌وری صنعت طیور کشور ایجاد کند.
به گفته پژوهشگران، استفاده از این مکمل منجر به کاهش التهاب مزمن دستگاه گوارش، بهبود سلامت مخاطی روده، افزایش ضریب تبدیل غذایی (FCR) و افزایش وزن‌گیری جوجه‌ها می‌شود. دکتر جمشید رزم‌یار، عضو هیأت علمی دانشگاه تهران، توضیح می‌دهد که این محصول با فعال‌سازی ایمنی مخاطی روده، از نفوذ پاتوژن‌ها جلوگیری کرده و خطر بیماری‌های گوارشی مانند کوکسیدیوز و سالمونلا را کاهش می‌دهد.
وی همچنین تأکید می‌کند که مصرف سایتوگارد باعث تقویت سد مخاطی روده، تعادل فلور میکروبی، افزایش طول ویلی‌های روده و بهبود جذب مواد مغذی می‌شود. این عملکرد موجب کاهش ضریب تبدیل خوراک و افزایش وزن روزانه جوجه‌ها شده و نقش مهمی در کاهش تلفات گله دارد.
از نظر اقتصادی نیز سایتوگارد محصولی کاربردی محسوب می‌شود؛ زیرا به‌راحتی در آب حل شده و تا ۲۴ ساعت پایداری دارد. افزون بر این، مطالعات نشان داده‌اند که این مکمل با کاهش بیان سیتوکاین‌های التهابی مانند TNF-α و IL-1β، التهاب مزمن روده را کنترل می‌کند و تأثیرات آن در شرایط آزمایشگاهی و میدانی به اثبات رسیده است.
به گفته محققان، مصرف این مکمل موجب افزایش بیان ژن‌های کلیدی سلامت روده مانند MUC2 و Occludin می‌شود که به تقویت سد دفاعی و جلوگیری از نشت پاتوژن‌ها کمک می‌کند. همچنین، سایتوگارد بیان ژن‌های مرتبط با ایمنی هومورال مانند IgA و IgG را افزایش داده و پاسخ ایمنی کلی پرنده را بهبود می‌بخشد. این فرآیندها در نهایت باعث کاهش متوسط یک درصدی تلفات گله و تقویت شاخص‌های اقتصادی پرورش می‌شود.
این محصول دانش‌بنیان که یکی از دستاوردهای جدید حوزه زیست‌فناوری طیور به شمار می‌رود، اکنون در مرحله تجاری‌سازی و اخذ مجوزهای قانونی قرار دارد و به‌زودی وارد بازار صنعت طیور کشور خواهد شد. تا امروز نیز مقالات و پایان‌نامه‌های متعدد علمی در تأیید کارایی این مکمل منتشر شده است.