نشست خبری دهمین جشنواره اندیشمندان و دانشمندان جوان، با حضور مسئولان جشنواره و اصحاب رسانه، دوشنبه ۶ مهرماه در تالار شهید سلیمانی دانشگاه تهران برگزار شد و جزئیات این دوره، رویکردهای جدید، فرآیند داوری، جوایز و برنامههای حمایتی جشنواره تشریح شد.
به گزارش روابطعمومی دانشگاه تهران، دهمین جشنواره اندیشمندان و دانشمندان جوان با تمرکز بر حمایت از علوم پایه، ایدههای نوآورانه، کسبوکارهای نوپا و استعدادهای جوان برگزار میشود و در این دوره، «نوآوران نسل آینده» نیز بهعنوان رویکرد ویژه جشنواره مورد توجه قرار گرفتهاند.
در این نشست، دکتر محمود کمرهای، رئیس جشنواره اندیشمندان و دانشمندان جوان؛ دکتر یاسر عبدی، دبیر جشنواره و رئیس دانشکدگان علوم دانشگاه تهران؛ دکتر شادی جمیلی، رئیس دبیرخانه دائمی جشنواره؛ دکتر صمد نژادابراهیمی، دبیر علمی جشنواره؛ دکتر ناصر غلامی، دبیر کمیته مدیریت و برنامهریزی و دکتر سروش مؤدب، مدیر اجرایی جشنواره درباره اهداف و برنامههای دهمین دوره توضیحاتی ارائه کردند.
علوم پایه؛ زیربنای پیشرفتهای علمی و فناورانه کشور
دکتر محمود کمرهای، رئیس جشنواره اندیشمندان و دانشمندان جوان با اشاره به ضرورت توجه بیشتر به علوم پایه، گفت: «بخشی از جوانان هنگام انتخاب رشته دانشگاهی، بیشتر به رشتههایی گرایش پیدا میکنند که تصور میکنند از نظر شغلی و درآمدی آینده مناسبتری دارند و در نتیجه، میزان توجه به رشتههای علوم پایه کاهش مییابد».
وی افزود: «علوم پایه، مبنا و زیربنای بسیاری از دستاوردهای فناورانه و تکنولوژیک است و اگر قرار باشد کشور در حوزه فناوری و ارائه محصولات جدید پیشرفت کند، باید پایههای علمی آن نیز تقویت شود».
رئیس جشنواره اندیشمندان و دانشمندان جوان، حمایت بخش خصوصی از این حوزه را نیز ارزشمند دانست و اظهار کرد: «ورود بخش خصوصی به توسعه علمی کشور، بهویژه در حوزهای مانند علوم پایه که نیازمند حمایت بلندمدت است، اهمیت زیادی دارد».
دکتر کمرهای تأکید کرد: «هدف جشنواره تنها حمایت از ایدهها نیست، بلکه ایجاد امید و انگیزه در جوانان و کمک به این باور است که میتوان با تکیه بر دانش و خلاقیت، در داخل کشور کسبوکار ایجاد کرد و به رفع نیازهای جامعه پرداخت».
وی با تأکید بر ملی بودن جشنواره، گفت: «جشنواره اندیشمندان و دانشمندان جوان محدود به دانشگاه تهران نیست و با دانشگاهها و مراکز علمی مختلف کشور در ارتباط است و از ظرفیت استادان و متخصصان دانشگاههای مختلف در فرآیند داوری استفاده میکند».
به گفته دکتر کمرهای، امسال نیز در بخشهای مختلف جشنواره، مشارکت گروههای سنی و علمی متنوع مورد توجه قرار گرفته و در بخش مشارکت جنسیتی نیز حضور زنان و مردان در ارائه ایدهها و انتخاب برگزیدگان مورد توجه قرار گرفته است.
وی درباره ابعاد بینالمللی جشنواره نیز اظهار کرد: «پس از تثبیت جایگاه جشنواره در سطح ملی، برنامههایی برای توسعه ارتباطات بینالمللی آغاز شده است و ارتباطاتی با مجموعههایی همچون یونسکو و آیسسکو شکل گرفته، اما شرایط سال گذشته موجب شد توسعه فعالیتهای بینالمللی با محدودیتهایی مواجه شود».
رئیس جشنواره ابراز امیدواری کرد با فراهمشدن شرایط مناسب، فعالیتهای بینالمللی جشنواره در سالهای آینده توسعه پیدا کند.
حمایت از برگزیدگان پس از پایان جشنواره ادامه دارد
دکتر کمرهای با اشاره به تفاوت این جشنواره با رویدادهایی که با اهدای جایزه به پایان میرسند، گفت: «در جشنواره اندیشمندان و دانشمندان جوان، با پایان مراسم اختتامیه، کار جشنواره تمام نمیشود؛ بلکه ارتباط با برگزیدگان ادامه پیدا میکند و حمایت از آنان برای پیشبرد و توسعه ایدههایشان دنبال میشود».
وی افزود: «در بخش کسبوکارهای نوپا نیز تلاش شده است برگزیدگان استانهای مختلف بتوانند از ظرفیت پارکهای علم و فناوری همان استان برای توسعه کسبوکار خود استفاده کنند».
دکتر کمرهای همچنین تأکید کرد که جشنواره به دنبال افزایش تعداد برگزیدگان به هر قیمت نیست و اگر فرد یا ایدهای معیارهای علمی موردنظر را نداشته باشد، بهعنوان برگزیده معرفی نخواهد شد.
علوم پایه؛ بنیان فناوریهای آینده
دکتر یاسر عبدی، دبیر جشنواره نیز، در این نشست علوم پایه را از پایههای اصلی پیشرفت علمی و صنعتی کشورها دانست و گفت: «تجربه کشورهای توسعهیافته نشان میدهد هر اندازه استفاده از علوم پایه در صنایع و فناوریهای آن کشورها بیشتر باشد، زمینه پیشرفت علمی و صنعتی نیز بیشتر فراهم میشود».
وی با اشاره به حوزههایی مانند فیزیک، شیمی، زمینشناسی، زیستشناسی، ریاضی و علوم کامپیوتر، افزود: «حمایت از ایدههایی که از علوم پایه شکل میگیرند، میتواند زمینهساز پیشرفتهای فناورانه آینده کشور باشد».
دکتر عبدی، فناوری کوانتومی را نمونهای از حوزههای نوظهور دانست و تأکید کرد که برای حضور مؤثر کشور در فناوریهای آینده، باید از ایدهها و فعالیتهای علمی مرتبط با علوم پایه از هماکنون حمایت شود.
وی همچنین رویکرد ویژه این دوره جشنواره به نسل آینده و هوش مصنوعی را اقدامی در جهت توجه به تحولات آینده علمی و فناوری کشور عنوان کرد.
جوایز دهمین جشنواره اندیشمندان و دانشمندان جوان
دکتر شادی جمیلی، رئیس دبیرخانه دائمی جشنواره، با تشریح بخشهای مختلف جشنواره گفت: «در دهمین دوره جشنواره، متقاضیان در سه بخش «ایدهپردازان»، «کسبوکارهای نوپا» و «استاد نمونه جوان» میتوانند آثار و مدارک خود را ارائه کنند».
وی درباره شرایط سنی بخشهای اصلی جشنواره اظهار کرد: «ایدهپرداز اصلی و مسئول تیم باید بین ۱۸ تا ۴۴ سال سن داشته باشد و اعضای تیم نیز باید حداقل ۱۸ ساله باشند؛ با این حال، حضور اعضای بالاتر از ۴۴ سال در تیمها امکانپذیر است».
دکتر جمیلی درباره جوایز این دوره گفت: «در بخش کسبوکارهای نوپا، تیم اول یک میلیارد تومان، تیم دوم ۷۰۰ میلیون تومان، تیم سوم ۶۰۰ میلیون تومان و تیم چهارم ۵۰۰ میلیون تومان دریافت میکنند. در بخش ایدهپردازان، حدود ۱۰ ایده برگزیده میشوند و هر یک از آنها ۳۰۰ میلیون تومان اعتبار حمایتی دریافت خواهند کرد. در بخش استاد نمونه جوان، دو استاد برتر انتخاب میشوند که هر یک ۵۰۰ میلیون تومان جایزه دریافت میکنند. در بخش رویکرد ویژه «نوآوران نسل آینده» نیز ۱۰ جایزه ۶۰ میلیون تومانی در نظر گرفته شده است و به ازای حضور هر عضو بینالمللی در تیمهای منتخب، ۲۰ درصد اعتبار حمایتی اضافهتر از مبلغ اختصاصیافته به تیم تعلق میگیرد».
نوآوران نسل آینده»؛ فرصتی برای ایدههای ۱۴ تا ۲۳ سالهها
رئیس دبیرخانه دائمی جشنواره، درباره رویکرد ویژه این دوره با عنوان «نوآوران نسل آینده» توضیح داد: «در این بخش از نوجوانان و جوانان ۱۴ تا ۲۳ سال دعوت شده است تا ایدههای خود را به صورت فردی و در قالب ویدئوهای سه تا پنج دقیقهای ارائه کنند».
وی افزود: «در این بخش انتظار نمیرود ایدهها در قالب پایاننامه یا یک طرح کاملاً تدوینشده ارائه شوند؛ بلکه هدف این است که نوجوانان و جوانان، مسئلهای را که از نظر خودشان مهم است و برای آن راهحلی در ذهن دارند، مطرح کنند».
به گفته وی، پس از ارزیابی ایدهها، ۱۰ نفر بهعنوان برگزیده نهایی این بخش انتخاب و از آنها حمایت ویژه خواهد شد.
تأکید کمیته علمی بر داوری چندمرحلهای و استانداردسازی
دکتر صمد نژادابراهیمی، دبیر کمیته علمی جشنواره، نیز با اشاره به اعتبار جشنواره در معاونت پژوهشی وزارت علوم، گفت: «برگزیدگان جشنواره میتوانند از مزایای مربوط به این عنوان در مسیر ارتقای شغلی خود استفاده کنند».
وی با تأکید بر دقت فرآیند داوری اظهار کرد: «کمیته علمی جشنواره از استادان دانشگاههای مختلف و متخصصان حوزههای گوناگون علوم پایه تشکیل شده و فرآیند بررسی ایدهها و پروندهها با دقت انجام میشود. برای هر ایده تلاش میشود دو تا سه داوری مستقل انجام شود و در موارد لازم، از استادان و متخصصان صنعتی نیز برای ارزیابی ایدهها استفاده خواهد شد».
گرنتهای جشنواره وام نیست
دکتر ناصر غلامی، دبیر کمیته مدیریت و برنامهریزی جشنواره، نیز با تأکید بر ماهیت حمایتی جوایز جشنواره گفت: «افرادی که در جشنواره برگزیده میشوند و گرنت دریافت میکنند، هیچ تعهد مالی به جشنواره نخواهند داشت؛ این گرنتها وام نیست و از برگزیدگان هیچگونه سفته یا چکی دریافت نمیشود و حمایتها با هدف پشتیبانی از جوانان فعال در حوزه علوم پایه انجام میشود».
دکتر غلامی همچنین از برنامههای جشنواره برای ترویج علوم پایه در میان دانشآموزان و عموم مردم خبر داد و گفت: «در سالهای گذشته رویدادهایی با عنوان «شب علم» در فضاهای عمومی مانند پارک ملت و برج میلاد و همچنین برخی فضاهای دانشگاهی برگزار شده است».
وی افزود: «در این برنامهها تلاش شده است اهمیت علوم پایه، از جمله فیزیک، شیمی و زیستشناسی، از طریق فعالیتهای ساده و قابل فهم برای عموم معرفی شود؛ برای نمونه، در یکی از این برنامهها امکان رصد ماه با تلسکوپ برای مردم فراهم شد».
۸۱۹ عضو هیأت علمی در فرآیند داوری جشنواره مشارکت دارند
دکتر سروش مؤدب، مدیر اجرایی جشنواره، نیز با اشاره به فرآیند داوری جشنواره اظهار کرد: «۸۱۹ داور عضو هیأت علمی در پرتال داوری جشنواره حضور دارند و فرآیند داوری توسط اعضای هیأت علمی انجام میشود».
وی افزود: «هدف جشنواره صرفاً انتخاب افراد برای دریافت جایزه نیست، بلکه تلاش میشود ایدههایی انتخاب شوند که ظرفیت اجرایی و امکان تبدیلشدن به دستاورد واقعی را داشته باشند».
دکتر مودب همچنین از استمرار ارتباط با برگزیدگان و طراحی برنامههایی برای حمایت از افرادی که در این دوره انتخاب نمیشوند خبر داد و گفت: رویدادی با عنوان «به توان» برای این افراد برگزار خواهد شد تا بتوانند ایدههای خود را برای دورههای بعدی جشنواره آماده کنند یا به گروههای سرمایهگذاری معرفی شوند».
افزایش مشارکت دانشآموختگان دکتری و پسادکتری
بر اساس گزارش ارائهشده در این نشست، در دورههای مختلف جشنواره، تعداد مشارکتکنندگان دارای مدرک دکتری و پسادکتری افزایش یافته است و در دهمین دوره نیز بخش قابل توجهی از شرکتکنندگان از این گروه هستند.
همچنین بر اساس آمار ارائهشده، در دورههای گذشته مجموعاً ۶۷۳ ایده به جشنواره ارائه شده، ۱۳۰ مورد بهعنوان برگزیده و ۳۴۷ مورد نیز شایسته تقدیر شناخته شدهاند.
در حوزه جغرافیایی نیز مشارکت از استانهای مختلف کشور افزایش یافته و به گفته برگزارکنندگان، در دورههای اخیر از بیشتر استانها برگزیده داشتهاند.
در پایان نشست اعلام شد که با توجه به تغییرات ایجادشده در برنامه زمانی جشنواره، مهلت ارسال ایدهها که پیشتر تا ۱۵ مهرماه تعیین شده بود، تا پایان مهرماه تمدید شده است و متقاضیان میتوانند در این بازه نسبت به ارسال ایدههای خود اقدام کنند.
برگزیدگان دهمین جشنواره اندیشمندان و دانشمندان جوان در مراسم اختتامیه که در هفته پژوهش وزارت علوم در آذرماه برگزار خواهد شد، معرفی خواهند شد.