اینماد نشانی رسمی برای شناسایی کسب‌وکارهای اینترنتی است و در مسیر دریافت خدمات پرداخت نیز نقش دارد. در این راهنما، شرایط و مراحل دریافت اینماد، تفاوت نماد بدون ستاره و ستاره‌دار، مدارک لازم، مشکلات رایج و ارتباط اینماد با درگاه پرداخت را بررسی می‌کنیم.
کسب‌وکارهای اینترنتی برای دریافت درگاه پرداخت با یکی از مهم‌ترین الزامات فرایند پذیرندگی روبه‌رو می‌شوند: نماد اعتماد الکترونیکی یا اینماد.
اینماد برای شناسایی صاحب کسب‌وکار و دامنه‌ای که فعالیت اینترنتی روی آن انجام می‌شود صادر می‌شود، اما دریافت آن به‌تنهایی به‌معنی تکمیل فرایند پذیرندگی و فعال‌شدن درگاه پرداخت نیست. اطلاعات پذیرنده، دامنه، حساب بانکی و دیگر الزامات مرتبط نیز باید در ادامه بررسی و تکمیل شوند.
در این راهنما توضیح می‌دهیم اینماد چیست، چه کسب‌وکارهایی به آن نیاز دارند، اینماد بدون ستاره و ستاره‌دار چه تفاوتی دارند و شرایط، هزینه و مراحل دریافت نماد اعتماد الکترونیکی در سال ۱۴۰۵ چگونه است.
اینماد چیست و چه کاربردی دارد؟
اینماد یا نماد اعتماد الکترونیکی (eNamad) نشانی است که مرکز توسعه تجارت الکترونیکی برای کسب‌وکارهای اینترنتی صادر می‌کند. در فرایند دریافت این نماد، هویت صاحب کسب‌وکار و دامنه‌ای که فعالیت روی آن انجام می‌شود ثبت و احراز می‌شوند.
پس از صدور اینماد کاربران می‌توانند با انتخاب لوگوی آن در وب‌سایت، اطلاعات ثبت‌شده برای همان کسب‌وکار و وضعیت نماد را بررسی کنند؛ به‌همین دلیل، نمایش تصویر اینماد به‌تنهایی نشانه اعتبار آن نیست؛ لوگو باید به اطلاعات رسمی همان کسب‌وکار و دامنه متصل باشد.
مرکز توسعه تجارت الکترونیکی پیش‌تر نیز درباره جعل نماد، استفاده از تصویر به‌جای کد رسمی یا نمایش نمادی که به کسب‌وکار دیگری تعلق دارد هشدار داده است.
اینماد البته کیفیت تمام کالاها یا خدمات یک فروشگاه را تضمین نمی‌کند. کاربرد اصلی آن شناسایی صاحب کسب‌وکار، اتصال اطلاعات او به یک دامنه مشخص و فراهم‌کردن امکان استعلام وضعیت کسب‌وکار اینترنتی است.
چه کسب‌وکارهایی به اینماد نیاز دارند؟
صرف داشتن یک وب‌سایت به‌این معنی نیست که کسب‌وکار الزاماً باید اینماد دریافت کند؛ نوع فعالیتی که روی سایت انجام می‌شود اهمیت دارد.
برای مثال، یک وب‌سایت شرکتی ممکن است فقط محصولات، خدمات و اطلاعات تماس مجموعه را معرفی کند و امکان سفارش یا پرداخت آنلاین نداشته باشد. این وضعیت با سایتی که کاربر در آن کالا یا خدمت انتخاب می‌کند، سفارش می‌دهد و هزینه را آنلاین می‌پردازد متفاوت است.
موضوع اینماد برای کسب‌وکارهایی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که می‌خواهند درگاه پرداخت اینترنتی دریافت کنند. مقررات ابزارهای پذیرش مجازی، ارائه‌کنندگان خدمات پرداخت را ملزم کرده است پیش از ارائه این ابزارها، اطلاعات مجوز اینماد یا پروانه کسب مرتبط با پذیرنده را در کنار سایر اطلاعات موردنیاز دریافت و استعلام کنند.
در‌نتیجه، کسب‌وکار اینترنتی باید پیش از درخواست درگاه بررسی کند که برای نوع فعالیت خود به چه مجوزی نیاز دارد و وضعیت اینماد آن چگونه باید تکمیل شود.
اینماد چه ارتباطی با درگاه پرداخت و شاپرک دارد؟
اینماد و درگاه پرداخت یک سرویس نیستند، اما دریافت درگاه پرداخت اینترنتی مستلزم داشتن اینماد است. اینماد در حوزه تجارت الکترونیکی صادر می‌شود؛ درگاه پرداخت نیز یکی از ابزارهای پذیرش در شبکه پرداخت کشور است و ارائه آن تابع الزامات بانک مرکزی و شاپرک است. این دو در فرایند پذیرندگی اینترنتی به یکدیگر مرتبط می‌شوند.
براساس ماده ۱۰۳ آیین‌نامه اجرایی قانون مبارزه با پول‌شویی، ارائه‌دهنده خدمات پرداخت باید پیش از ارائه ابزار پذیرش مجازی، اطلاعاتی ازجمله مجوز اینماد یا پروانه کسب مرتبط، نشانی فعالیت، نشانی اینترنتی پذیرنده و حساب متصل به ابزار پذیرش را دریافت و استعلام کند. مشخصات صاحب حساب نیز باید با پذیرنده تطابق داشته باشد.
بنابراین دریافت اینماد به‌تنهایی برای فعال‌شدن درگاه پرداخت کافی نیست. اطلاعات و الزامات دیگر پذیرندگی نیز باید تکمیل شوند.
وضعیت نماد بعد از دریافت درگاه هم اهمیت دارد. مقررات، امکان استعلام سیستمی اینماد و اعلام تغییر وضعیت‌هایی مانند تعلیق، انقضا و ابطال را پیش‌بینی کرده‌اند؛ تغییر این وضعیت می‌تواند بر ادامه ارائه خدمات به ابزار پذیرش مجازی اثر بگذارد.
اینماد بدون ستاره و اینماد ستاره‌دار چه تفاوتی دارند؟
مهم‌ترین تفاوت در ساختار اینماد برای کسب‌وکاری که می‌خواهد نماد دریافت کند میان اینماد بدون ستاره و اینماد ستاره‌دار است.
| نوع اینماد | مناسب | ویژگی اصلی |
| اینماد بدون ستاره | کسب‌وکارهای خرد | فرایند ساده‌تر با احرازهای پایه و محدودیت در سطح فعالیت |
| اینماد ستاره‌دار | کسب‌وکارهایی که فرایند کامل دریافت نماد را طی می‌کنند | بررسی کامل‌تر اطلاعات و امکان ورود به فرایند رتبه‌بندی |
نمادهای ستاره‌دار می‌توانند در فرایند جداگانه رتبه‌بندی، سطوح بالاتر را نیز دریافت کنند. ساختار رتبه‌بندی اینماد امکان اعطای سطوح دو تا پنج ستاره را براساس ارزیابی کسب‌وکار پیش‌بینی کرده است.
اینماد بدون ستاره چیست؟
اینماد بدون ستاره برای تسهیل ورود کسب‌وکارهای خرد به تجارت الکترونیکی ایجاد شده است. در این مدل، فرایند اصلی بر احراز هویت صاحب کسب‌وکار و احراز دامنه متمرکز است و نسبت به مسیر کامل دریافت نماد مراحل ساده‌تری دارد.
فعالیت با اینماد بدون ستاره نامحدود نیست. تعداد و مجموع مبلغ تراکنش‌های این کسب‌وکارها باید در محدوده‌ای باشد که مرکز توسعه تجارت الکترونیکی برای کسب‌وکار خرد تعیین می‌کند. در صورت عبور از این حدود، کسب‌وکار باید فرایند کامل دریافت اینماد ستاره‌دار را طی کند.
سقف این فعالیت در سال‌های گذشته تغییر کرده است؛ بنابراین برای سال ۱۴۰۵ بهتر است محدوده‌ای که سامانه اینماد در زمان ثبت یا استفاده از نماد اعلام می‌کند ملاک قرار گیرد. عددهایی که در راهنماهای قدیمی دیده می‌شوند ممکن است مربوط به مقررات سال‌های قبل باشند.
اینماد ستاره‌دار چیست؟
اطلاعات بیشتری درباره کسب‌وکار و نحوه فعالیت آن در مسیر کامل دریافت نماد بررسی می‌شود و در صورت تکمیل الزامات، اینماد ستاره‌دار صادر خواهد شد.
کسب‌وکارهایی که این نماد را دارند می‌توانند به‌صورت جداگانه برای رتبه‌بندی اقدام کنند. در این ساختار، تعداد ستاره‌های بالاتر نتیجه ارزیابی کسب‌وکار است و نباید آن را صرفاً به یک الزام فنی مانند داشتن SSL محدود کرد.
شرایط دریافت اینماد چیست؟
شرایط دقیق دریافت اینماد به نوع متقاضی، حوزه فعالیت و نوع نماد بستگی دارد؛ بااین‌حال چند الزام در بیشتر درخواست‌ها مشترک است. شرایط دریافت اینماد به‌صورت کلی از این قرار است:
احراز هویت صاحب کسب‌وکار
نماد برای یک شخص حقیقی یا حقوقی مشخص صادر می‌شود. اطلاعات هویتی متقاضی باید قابل احراز باشد و با اطلاعات صاحب کسب‌وکار تطابق داشته باشد.
در ساختار فعلی سامانه، ورود کاربران ازطریق «دولت من» انجام می‌شود و اطلاعات هویتی متقاضی در همین مسیر بررسی می‌شوند. راهنماهای فعلی سامانه نیز ورود ازطریق دولت من و سپس ایجاد کسب‌وکار را نشان می‌دهند.
ثبت و احراز دامنه
اینماد برای دامنه مشخصی صادر می‌شود؛ بنابراین متقاضی باید دامنه‌ای را که کسب‌وکار روی آن فعالیت می‌کند در سامانه ثبت و دسترسی خود به آن را احراز کند.
روش احراز دامنه می‌تواند براساس گزینه‌هایی که سامانه در اختیار متقاضی قرار می‌دهد انجام شود. جزئیات این روش‌ها ممکن است با تغییر سامانه به‌روزرسانی شوند.
آماده‌بودن سایت برای فعالیت
اگر درخواست برای کسب‌وکاری است که فروش آنلاین انجام می‌دهد، سایت باید برای فعالیت واقعی آماده باشد.
اطلاعات کالا یا خدمت، قیمت یا نحوه محاسبه آن و مسیر ثبت سفارش باید برای کاربر روشن باشند. سایتی که هنوز فرایند فروش آن تکمیل نشده است، عملاً برای دریافت و استفاده از زیرساخت پرداخت هم آماده نیست.
تکمیل اطلاعات تماس و نشانی
اطلاعات تماس و نشانی کسب‌وکار باید در سامانه ثبت شوند و در صورت نیاز امکان احراز آن‌ها وجود داشته باشد.
هماهنگی این اطلاعات اهمیت دارد؛ چون بخشی از داده‌های پذیرنده در مسیر دریافت خدمات پرداخت نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند.
داشتن مجوز تخصصی در صورت نیاز
همه فعالیت‌های اینترنتی به مجوز تخصصی جداگانه نیاز ندارند. بااین‌حال اگر فروش یک کالا یا ارائه یک خدمت طبق مقررات حوزه مربوط نیازمند مجوز باشد، دریافت اینماد جایگزین آن مجوز نمی‌شود.
رشته فعالیت باید هنگام ثبت کسب‌وکار به‌درستی انتخاب شود تا سامانه بتواند مجوزهای موردنیاز را براساس همان حوزه مشخص کند.
برای دریافت اینماد چه مدارک و اطلاعاتی لازم است؟
بخشی از اطلاعات موردنیاز اینماد از سامانه‌های مرتبط استعلام می‌شوند؛ بنابراین همه موارد الزاماً به شکل تصویر یک مدرک از کاربر دریافت نخواهند شد. آنچه اهمیت دارد، امکان ارائه یا احراز اطلاعات موردنیاز است.
اطلاعات موردنیاز برای اشخاص حقیقی
متقاضی حقیقی معمولاً باید این اطلاعات را در اختیار داشته باشد:
- اطلاعات هویتی
- شماره همراه مرتبط با هویت متقاضی
- اطلاعات تماس و نشانی
- دامنه کسب‌وکار
- اطلاعات حوزه و نحوه فعالیت
- مجوز تخصصی، در صورت نیاز
اطلاعات موردنیاز برای اشخاص حقوقی
برای کسب‌وکارهای حقوقی، علاوه بر اطلاعات مربوط به سایت و فعالیت، اطلاعات ثبتی شرکت و فرد یا افراد صاحب اختیار نیز اهمیت دارند:
- اطلاعات ثبتی شخص حقوقی
- اطلاعات نماینده یا صاحب اختیار
- اطلاعات تماس و نشانی
- دامنه کسب‌وکار
- رشته و نحوه فعالیت
- مجوزهای تخصصی موردنیاز
اگر اطلاعات شرکت، مدیران یا صاحبان اختیار تغییر کرده‌اند، بهتر است پیش از ثبت درخواست مطمئن شوید وضعیت جدید در مراجع ثبتی نیز ثبت شده است.
مراحل دریافت اینماد در سال ۱۴۰۵
مسیر اصلی دریافت اینماد را می‌توان در هشت مرحله خلاصه کرد:
۱. ورود به سامانه و احراز هویت
ابتدا وارد سامانه اینماد شوید. در ساختار فعلی، ورود و احراز هویت کاربران ازطریق پنجره «دولت من» انجام می‌شود. پس از احراز هویت، کاربر به پنل اینماد منتقل می‌شود.
۲. ایجاد کسب‌وکار
در پنل، کسب‌وکار جدید را ایجاد می‌کنید و مشخص می‌شود درخواست برای شخص حقیقی یا حقوقی ثبت خواهد شد. اطلاعات هویتی یا ثبتی مرتبط نیز در همین مسیر تکمیل یا استعلام می‌شوند.
۳. ثبت اطلاعات دامنه
دامنه‌ای که کسب‌وکار روی آن فعالیت می‌کند در سامانه ثبت می‌شود. این دامنه باید همان سایتی باشد که قرار است نماد برای آن صادر شود و در ادامه نیز در اطلاعات مربوط به پذیرندگی اینترنتی اهمیت خواهد داشت.
۴. احراز دسترسی به دامنه
پس از ثبت دامنه باید مشخص شود متقاضی روی آن دسترسی دارد. سامانه روش‌های قابل استفاده برای احراز دامنه را نمایش می‌دهد و متقاضی یکی از آن‌ها را تکمیل می‌کند.
اگر مدیریت دامنه، DNS یا بخش فنی سایت در اختیار فرد دیگری است، بهتر است پیش از رسیدن به این مرحله هماهنگی لازم انجام شود.
۵. انتخاب رشته فعالیت
در ادامه باید حوزه فعالیت و نوع کالا یا خدمتی که ارائه می‌شود مشخص شود. این مرحله اهمیت زیادی دارد؛ چون بخشی از الزامات و مجوزهای موردنیاز براساس رشته فعالیت تعیین می‌شوند. انتخاب حوزه‌ای که با فعالیت واقعی سایت تطابق ندارد ممکن است مسیر بررسی را با مشکل روبه‌رو کند.
۶. تکمیل اطلاعات تماس و مجوزهای موردنیاز
اطلاعات تماس و نشانی کسب‌وکار تکمیل می‌شوند. اگر فعالیت انتخاب‌شده به مجوز تخصصی نیاز داشته باشد، وضعیت آن مجوز نیز باید مشخص شود.
در این مرحله، نقص اطلاعات یا مغایرت میان اطلاعات کسب‌وکار و داده‌های ثبت‌شده می‌تواند مانع ادامه درخواست شود.
۷. پذیرش تعهدنامه و پرداخت تعرفه
پس از تکمیل اطلاعات و رفع نقص‌های احتمالی، متقاضی تعهدنامه اینماد را می‌پذیرد. اگر برای صدور یا خدمت موردنظر تعرفه‌ای تعیین شده باشد، مبلغ آن نیز در همین مسیر در سامانه نمایش داده و پرداخت می‌شود.
۸. دریافت و درج کد اینماد
پس از تکمیل فرایند و صدور نماد، کد مربوط به اینماد در اختیار کسب‌وکار قرار می‌گیرد. این کد باید روی همان دامنه قرار گیرد تا لوگوی نماد به اطلاعات رسمی کسب‌وکار متصل باشد و کاربران بتوانند وضعیت آن را بررسی کنند.
دریافت اینماد چقدر طول می‌کشد؟
برای دریافت اینماد نمی‌توان یک زمان ثابت برای همه کسب‌وکارها تعیین کرد. اینماد بدون ستاره از ابتدا با هدف ساده‌ترشدن مسیر کسب‌وکارهای خرد طراحی شده و احرازهای اولیه آن محدودتر است. در گزارش‌های رسمی مربوط به راه‌اندازی این مدل نیز بر صدور سریع‌تر آن پس از انجام احرازهای پایه تأکید شده است.
در مسیر کامل دریافت نماد، زمان انجام کار به وضعیت هر درخواست بستگی دارد. مواردی مانند مغایرت اطلاعات هویتی، مشکل در احراز دامنه، انتخاب اشتباه رشته فعالیت، نقص اطلاعات سایت یا آماده‌نبودن مجوز تخصصی می‌توانند فرایند را طولانی‌تر کنند.
بنابراین بهتر است به‌جای اتکا به وعده‌هایی مانند «اینماد یک‌روزه»، اطلاعات و پیش‌نیازهای درخواست از ابتدا کامل شوند.
چه مشکلاتی دریافت اینماد را متوقف یا طولانی می‌کنند؟
بخش زیادی از مشکلات درخواست اینماد به نقص یا ناهماهنگی اطلاعات باز می‌گردد. این جدول مشکلات عمده دریافت اینماد را نشان می‌دهد:
| مشکل | علت احتمالی | اقدام پیشنهادی |
| احراز هویت کامل نمی‌شود | مغایرت اطلاعات متقاضی یا شماره همراه | اطلاعات هویتی و مشخصات متقاضی را دوباره بررسی کنید |
| دامنه احراز نمی‌شود | نبود دسترسی لازم به دامنه یا بخش فنی سایت | دسترسی دامنه، DNS یا سایت را پیش از ادامه آماده کنید |
| مجوز نامرتبط درخواست می‌شود | انتخاب اشتباه رشته فعالیت | رشته فعالیت را با فعالیت واقعی سایت تطبیق دهید |
| پرونده سایت ناقص می‌ماند | اطلاعات کالا، خدمت یا فرایند فروش کامل نیست | اطلاعات فروش و مسیر سفارش را تکمیل کنید |
| درخواست در بخش مجوز متوقف می‌شود | فعالیت نیازمند مجوز تخصصی است | مجوز مربوط به همان حوزه را تکمیل کنید |
| اطلاعات شخص حقوقی تطابق ندارد | تغییرات شرکت هنوز در اطلاعات رسمی منعکس نشده است | اطلاعات ثبتی شرکت و صاحب اختیار را بررسی کنید |
بررسی این موارد پیش از شروع ثبت‌نام، معمولاً ساده‌تر از رفع چند نقص پشت سر هم در میانه درخواست است.
بعد از دریافت اینماد برای گرفتن درگاه پرداخت چه باید کرد؟
پس از دریافت نماد، کسب‌وکار باید شرایط و مدارک دریافت درگاه پرداخت را تکمیل و درخواست پذیرندگی خود را نزد ارائه‌دهنده خدمات پرداخت ثبت کند.
در این مرحله اطلاعاتی مانند هویت پذیرنده، دامنه و حساب بانکی مورد بررسی قرار می‌گیرند. مقررات ابزار پذیرش مجازی نیز بر تطابق مشخصات صاحب حساب با پذیرنده و ثبت نشانی اینترنتی تأکید دارند.
الزامات مالیاتی مرتبط با پذیرندگی نیز باید به‌صورت جداگانه تکمیل شده باشند.
مسیر کلی را می‌توان این‌گونه خلاصه کرد:
- آماده‌سازی کسب‌وکار و سایت
- دریافت اینماد
- تکمیل الزامات بانکی و مالیاتی پذیرندگی
- ثبت درخواست درگاه پرداخت
- اتصال و راه‌اندازی درگاه
بنابراین بهتر است اطلاعات صاحب کسب‌وکار، دامنه و حسابی که برای پذیرندگی معرفی می‌شود از ابتدا با یکدیگر هماهنگ باشند.
انقضا یا تعلیق اینماد چه اثری بر درگاه پرداخت دارد؟
وضعیت اینماد فقط هنگام دریافت اولیه درگاه اهمیت ندارد. براساس مقررات، تغییر وضعیت اعتباری نماد شامل تعلیق، انقضا یا ابطال به‌صورت سیستمی در اختیار بانک مرکزی قرار می‌گیرد. در صورت از دست رفتن اعتبار لازم، ادامه ارائه خدمت به ابزار پذیرش مجازی نیز می‌تواند متوقف شود.
به همین دلیل کسب‌وکار باید وضعیت اعتبار نماد و اطلاعات ثبت‌شده برای آن را در طول فعالیت نیز بررسی کند و تغییرات لازم را در سامانه به‌روز نگه دارد.
چگونه اعتبار اینماد یک سایت را بررسی کنیم؟
وجود لوگوی اینماد در پایین سایت به‌تنهایی برای بررسی اعتبار آن کافی نیست. برای بررسی نماد این مراحل را طی کنید:
- روی لوگوی اینماد کلیک کنید.
- بررسی کنید اطلاعات رسمی نماد نمایش داده می‌شود.
- نام و دامنه ثبت‌شده را با سایتی که در آن قرار دارید تطبیق دهید.
- وضعیت اعتبار نماد را بررسی کنید.
اگر لوگو فقط یک تصویر باشد یا اطلاعات آن به کسب‌وکار یا دامنه دیگری تعلق داشته باشد، نمایش آن را نباید نشانه اعتبار همان سایت در نظر گرفت.
چک‌لیست قبل از درخواست اینماد
پیش از شروع ثبت‌نام، این موارد را بررسی کنید:
- اطلاعات هویتی یا ثبتی صاحب کسب‌وکار به‌روز است.
- شماره همراه مورد استفاده با هویت متقاضی تطابق دارد.
- دامنه اصلی کسب‌وکار مشخص و فعال است.
- دسترسی لازم برای احراز دامنه وجود دارد.
- اطلاعات تماس و نشانی کسب‌وکار آماده است.
- کالا یا خدمت قابل ارائه در سایت مشخص شده است.
- قیمت یا نحوه تعیین مبلغ برای مشتری روشن است.
- مسیر ثبت سفارش، در صورت فروش آنلاین، قابل استفاده است.
- رشته فعالیت متناسب با فعالیت واقعی کسب‌وکار انتخاب شده است.
- مجوز تخصصی لازم، در صورت نیاز، آماده است.
- اطلاعات صاحب کسب‌وکار، دامنه و حساب مورداستفاده در پذیرندگی با یکدیگر تطابق دارند.
اینماد در مسیر دریافت درگاه پرداخت
اینماد هویت یک کسب‌وکار اینترنتی را به دامنه مشخصی متصل می‌کند و امکان استعلام وضعیت آن را فراهم می‌کند. برای کسب‌وکارهایی که می‌خواهند پرداخت آنلاین داشته باشند، این اطلاعات در فرایند پذیرندگی نیز مورد استفاده قرار می‌گیرند.
بهتر است دریافت اینماد و درگاه دو کار کاملاً جدا از یکدیگر دیده نشوند. هماهنگی اطلاعات صاحب کسب‌وکار، دامنه، حساب بانکی و سایر اطلاعات موردنیاز پذیرندگی از ابتدا، می‌تواند از مغایرت و توقف مراحل بعدی جلوگیری کند.
کسب‌وکارهایی که این الزامات را تکمیل کرده‌اند، می‌توانند درخواست درگاه پرداخت اینترنتی جیبیت را ثبت کنند و فرایند اتصال درگاه به وب‌سایت یا سامانه خود را ادامه دهند.