مجید شجاعی، کارشناس بازار سرمایه، در یادداشتی برای پایگاه خبری بازار سرمایه ایران (سنا) به مقایسه ساختار صندوقهای تک NAV با صندوقهای ناو سری (Series NAV Funds) پرداخته و مزیتهای فنی و عملیاتی مدل ناو سری را تشریح کرده است. به گفته او، در ایران اغلب صندوقها با ساختار تک NAV فعالیت میکنند؛ ساختاری که در آن هزینههای معامله، اسپرد، نرخ تسویه و اثرات نقدشوندگی به صورت یکسان بر تمامی سرمایهگذاران اثر میگذارد. این روش سبب میشود عدالت سرمایهگذاری بهطور کامل رعایت نشود و کارمزد عملکرد نیز به شکل دقیق محاسبه نشود.
شجاعی توضیح میدهد که در مقابل، ساختار NAV سری یا Series NAV برای هر جریان ورودی یک سری مستقل ایجاد میکند؛ به این معنا که NAV، کارمزد عملکرد و High-Water Mark برای هر سری بهطور جداگانه محاسبه میشود. نتیجه این روش، تخصیص دقیق سود و زیان به همان گروه سرمایهگذاران و جلوگیری از انتقال ناعادلانه ارزش میان دورههای مختلف ورود است. این تفکیک، عدالت مالی را تضمین کرده و موجب شفافیت کامل در عملکرد صندوق میشود.
این کارشناس بازار سرمایه به محدودیتهای ساختار تک NAV نیز اشاره میکند؛ محدودیتهایی مانند تحمیل هزینههای نقدشوندگی بر همه سرمایهگذاران، کاهش کارایی High-Water Mark و عدم انطباق با استانداردهای بینالمللی در صندوقهای دارای کارمزد موفقیت. به گفته او، مدل Series NAV این نقاط ضعف را برطرف کرده و استانداردهای جهانی را در محاسبه کارمزد عملکرد رعایت میکند.
او همچنین مزیتهای مهم ناو سری را توضیح میدهد؛ از جمله محاسبه دقیق کارمزد بر اساس سود واقعی هر سرمایهگذار، حفظ High-Water Mark مستقل، تفکیک سودهای گذشته از دورههای جدید، گزارشگری شفاف و انطباق کامل با رویههای حرفهای صندوقهای بینالمللی.
در ادامه یادداشت، شجاعی تأکید میکند که مدل Series NAV Funds در بهبود عملکرد مدیران صندوق نیز اثرگذار است، زیرا کارمزد عملکرد تنها زمانی دریافت میشود که بازده واقعی ایجاد شده باشد. این موضوع باعث میشود مدیران برای کسب سود پایدار و واقعی تلاش کنند و امکان دریافت کارمزد بدون خلق ارزش افزوده از بین برود.
برای پیادهسازی این مدل در صندوقهای سرمایهگذاری، لازم است ساختار حقوقی، عملیاتی و نرمافزاری صندوقها بازطراحی و بهروزرسانی شود. این فرآیند شامل تعریف رسمی سریهای مستقل، محاسبه NAV جداگانه، تعیین High-Water Mark مختص هر سری و ایجاد سامانههایی است که توانایی مدیریت خودکار سریها و تفکیک دقیق سود و زیان را داشته باشند.