پروژه آدرس‌گذاری ملی ایران که از سال ۱۳۹۵ آغاز شده، یکی از بزرگ‌ترین طرح‌های زیربنایی در حوزه شناسایی اماکن و مدیریت اطلاعات مکانی کشور به شمار می‌رود.
به گفته‌ی کاوه دولتی، مدیر طرح در شرکت ملی پست، این پروژه تمامی اماکن اعم از ساختمان‌های تجاری، زمین‌های کشاورزی، واحدهای مسکونی و هر مکان دارای هویت مکانی را شامل می‌شود. هر مکان در این سامانه دارای کدپستی یکتا، آدرس استاندارد و نقطه دقیق مکانی بر روی نقشه جغرافیایی ایران است.
🏢 اهمیت زیرساخت آدرس ملی
این زیرساخت نقش حیاتی در برنامه‌ریزی شهری، آمایش سرزمین، مدیریت بحران در زمان زلزله، سیل و جنگ دارد. وجود یک لایه اطلاعاتی دقیق از اماکن کشور پیش‌شرط تصمیم‌گیری هوشمند در سطوح مختلف مدیریتی است.
⚙️ چالش‌ها و همکاری بین‌دستگاهی
این پروژه یک طرح میان‌دستگاهی است که به همکاری نهادهایی مانند شهرداری‌ها، دهیاری‌ها، وزارت کشور، بنیاد مسکن و سازمان ثبت اسناد نیاز دارد.
با وجود سابقه طولانی شرکت پست در ایجاد کدپستی و آدرس استاندارد، بخش‌هایی از آدرس مانند نام محله یا پلاک آبی ساختمان‌ها توسط نهادهای محلی تعیین می‌شود و نبود تابلو یا پلاک در برخی مناطق، جمع‌آوری داده را با مشکل روبه‌رو کرده است.
🗺️ ارتباط با نقشه‌های کاداستر
طبق گفته مدیر طرح، نقشه‌برداری عرصه (پارسل) برعهده سازمان ثبت اسناد است و تا زمانی که سند تک‌برگ املاک صادر نشود، اطلاعات مکانی کامل دریافت نمی‌شود. به همین دلیل، در بسیاری از مناطق از نقشه‌های شهرداری یا نقشه‌برداری میدانی جدید استفاده می‌شود.
هم‌اکنون بیش از ۱۴۶۲ نقشه شهری تهیه شده اما به دلیل تغییر مداوم بافت شهری، نیازمند بهروزرسانی مستمر هستند.
🔄 لزوم بهنگام‌سازی دائمی اطلاعات
همان‌گونه که اطلاعات ثبت احوال کشور به‌صورت مستمر بهروزرسانی می‌شود، داده‌های اماکن نیز باید چنین چرخه‌ای داشته باشند. شرکت پست این سامانه را در شهرهای تهران، اصفهان، مشهد و قم راه‌اندازی کرده اما هنوز در بسیاری از شهرها سرویس آنلاین کامل فعال نشده است.
📊 میزان پیشرفت پروژه
طبق آمار رسمی، پیشرفت پروژه در شهرها ۸۶ درصد و در روستاها ۵۷ درصد بوده است. با حمایت دولت سیزدهم و وزارت ارتباطات، سهم تکمیل روستاها از ۳ درصد به ۵۷ درصد رسیده است — رشدی ۵۴ درصدی تنها در یک سال.
🕊️ ادامه فعالیت‌ها حتی در شرایط بحرانی
دولتی تأکید کرد که حتی در دوران جنگ، فعالیت‌های میدانی و نقشه‌برداری متوقف نشده و تلاش‌ها برای تکمیل شبکه کدپستی ملی با همکاری تمامی دستگاه‌ها ادامه یافته است.